De omgekeerde wereld van de ouderenzorg: Waarom zitten juist de meest kwetsbaren opgesloten?

Gepubliceerd op 4 juni 2026 om 12:07

Afgelopen zondag bezocht ik mijn moeder. Zij is dementerend en woont daarom in een verzorgingstehuis. Toen ik het gebouw binnenliep, voelde ik direct de broeierige warmte. Het omsloot mij als een te dikke, benauwende deken. Gelukkig ontstond er door het open- en dichtgaan van de schuifdeuren af en toe een verkoelend briesje, dat echter al snel weer werd opgeslokt.

Bewoners van de begane grond kunnen gemakkelijk naar buiten, de mooie tuin in die grenst aan het park. Dit in tegenstelling tot de mensen die op de derde verdieping verblijven – in dit geval de hoogste verdieping. Hier wonen de zwaar dementerende bewoners. Zij zijn aangewezen op de gesloten afdeling. Hun leefwereld beperkt zich tot een lange gang en twee zitruimtes. Mijn moeder woont hier ook.

Ontsnappen is geen optie

Sommige bewoners die zich nog in de beginfase van hun verblijf bevinden, proberen te ontsnappen aan deze ‘gevangenis’. Om die kans te verkleinen zijn er maatregelen genomen: Een code om de lift te kunnen gebruiken en een armband die een alarmsignaal geeft als het iemand toch lukt de lift te pakken.

Ik begrijp heel goed dat het zwaar onderbemande en overwerkte personeel genoeg om handen heeft om daarnaast ook nog eens ontsnapte bewoners terug te halen. Bovendien vormt een bewoner die op de vlucht slaat natuurlijk een gevaar voor zichzelf en mogelijk ook voor anderen.

Bedenkingen en opties

Toch heb ik mijn bedenkingen bij de plek waar juist deze groep bewoners gehuisvest wordt. Voor hen zou het immers een enorme meerwaarde zijn om eenvoudig naar buiten te kunnen. Zonlicht en frisse lucht hebben we allemaal nodig om ons goed – of op zijn minst beter – te voelen.

Hoe weldadig zijn de eerste zonnestralen in het voorjaar? Hoe verfrissend is een verkoelend briesje op een hete dag? Hoe rustgevend is het om in de natuur te zijn en de vogels te horen fluiten? Juist voor mensen met een verminderd bewustzijn kunnen dit waardevolle positieve prikkels zijn. Het zou zomaar kunnen dat dit meer rust en welzijn brengt, waardoor ook de druk op het personeel afneemt.

Ja, het vraagt extra inspanning en beveiliging van het verzorgingstehuis om deze toch al gedupeerde mensen een betere kwaliteit van leven te bieden. Natuurlijk vraagt dat ook om een financiële investering. En precies daar wringt de schoen.

Kostenbeheersing of menselijk welzijn?

Gemeenten kijken vooral naar efficiëntie, personeelsinzet en kostenbeheersing binnen de zorg. In de praktijk betekent dit vaak minder financiële en praktische ruimte voor medewerkers om echt aandacht te geven. Tegelijkertijd lijkt er voor andere projecten, zoals de herinrichting van bepaalde openbare ruimtes, wél geld beschikbaar te zijn.

Uiteraard zijn dergelijke projecten belangrijk, maar gaan ze werkelijk vóór zorg en menselijk welzijn? Hoe ver willen we nog afdrijven van gewoon logisch nadenken en oprechte aandacht voor de mens?

Natuurlijk is het een ver-van-je-bed-show zolang je zelf geen familielid hebt dat afhankelijk is van externe zorg. Maar zeg nu zelf: als jij iets mankeert, wil je toch ook de best mogelijke zorg, gecombineerd met tijd, aandacht en liefde?
Liefde en aandacht zijn helende krachten. Juist die lijken steeds meer onder druk te staan binnen het huidige systeem. Het voelt soms koud, uitgeknepen en weinig menselijk aan.

Wanneer stoppen we met wegkijken en durven we als samenleving andere keuzes te maken?

Laat één ding duidelijk zijn: het personeel treft geen blaam. Integendeel. Zij doen iedere dag hun uiterste best binnen de omstandigheden waarin zij moeten werken. Daar ben ik hen oprecht dankbaar voor, zeker voor de zorg die zij mijn moeder geven.

Liefs

Reactie plaatsen

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.